OVER HET DODENBOEK

Het Dodenboek Bezuidenhout is gemaakt om de gevallen Bezuidenhouters te eren en nooit te vergeten. Alle oorlogsslachtoffers en slachtoffers van de oorlog (voorzover bekend) die in Bezuidenhout zijn geboren, die als laatste een adres in het Bezuidenhout hadden en gesneuveld of gedood zijn door oorlogsgeweld of vervolging in of vanuit het Bezuidenhout zijn opgenomen in dit digitale monument. Daders worden niet herdacht.

Het Dodenboek Bezuidenhout is een initiatief van Vereniging 18 juni. Wilt u lid worden van Vereniging 18 juni kan dat via www.vereniging18juni.nl

Wilt u Vereniging 18 juni financieel steunen kan dat direct via bankrekeningnummer: IBAN NL63INGB0006157222 t.n.v. Vereniging 18 juni.

Bij voorbaat dank.

Het Dodenboek Bezuidenhout hanteert de definities van de Oorlogsgravenstichting (OGS). De OGS registreert in haar database zowel ‘oorlogsslachtoffers’ als ‘slachtoffers van de oorlog’.

Oorlogsslachtoffers zijn volgens hun definitie burgers en militairen die in de strijd met de vijand of door diens handelingen of houding tegenover de vijand het leven hebben verloren. Ook mensen die tijdens de door de vijand opgelegde internering of vervolging overleden zijn, rekenen zij daartoe.

Mensen die zijn omgekomen door oorlogsgeweld zoals een beschieting of bombardement zijn slachtoffers van de oorlog. Ook de mensen die de oorlog overleefd hebben en hun ervaringen altijd met zich hebben meegedragen omschrijft de OGS als ‘slachtoffer van de oorlog’ maar die komen niet op het monument.

In Bezuidenhout moet men echt omgekomen zijn door oorlogsgeweld of door zelfdoding om aan vervolging te voorkomen.

De categorieën van het Dodenboek Bezuidenhout zijn als volgt onderverdeeld:

Om tot een categorie te behoren en daarmee dus op het monument te komen voldeden de slachtoffers aan de volgende criteria:

  • Woonde (al dan niet vrijwillig) op het moment van arrestatie, afvoeren, sneuvelen, moord of omkomen in BZH. Dus per hoofdcategorie kan men in of vanuit BZH gestorven zijn.
  • Was op het moment van arrestatie, afvoeren, sneuvelen, moord of omkomen voor de krijgsmacht, werk, bezoek of onderduik aanwezig in BZH.
  • Dus per hoofdcategorie kan men in of vanuit BZH gestorven zijn.
  • Er is geen begin aan de lijst en geen einde. Dus mochten we iemand vinden die bij de Slag om Waterloo is gesneuveld komt deze erbij. Mocht een militair in een toekomstig conflict sneuvelen komt deze erbij.
  • Personen die ooit een keer in BZH hebben gewoond maar verhuisd waren ten tijde van sneuvelen, moord of omkomen en elders zijn gevallen komen niet op de lijst. Maar dus wel als ze in BZH aanwezig waren en gearresteerd werden of omkwamen.
  • Personen die wel geregistreerd staan als OS maar waarvan de geschiedenis niet meer is terug te vinden komen wel op de lijst (zijn er enkele en zijn gecontroleeerd door de OGS. Echter, deze geeft niet aan waarom ze als OS geregistreerd staan).

De definities per categorie zoals Verenging 18 juni die verder heeft vastgesteld zijn:

OORLOGSSLACHTOFFERS (OS):

  • Gesneuveld: Militairen en verzetsstrijders die door krijgshandelingen zijn gesneuveld.
  • Gedeporteerd en/of gefusilleerd-Verzet: Militairen en verzetsstrijders die zijn afgevoerd en in kampen zijn vermoord door de helse omstandigheden of ergens (binnen of buiten de kampen) zijn geliquideerd.
  • Gedeporteerd Jodenvervolging: Naar de kampen afgevoerde en vermoorde Joden.
  • Gefusilleerd-represaille: Als represaille gefusilleerde burgers en verzetsstrijders.
  • Gedood-dwangarbeid: In de Arbeitseinzats afgevoerde en omgekomen en gedode burgers.
  • Gedood-eigen beslissing: Burgers en militairen die geen andere uitweg meer zagen om vervolging of de helse omstandigheden te ontkomen dan te vluchten in de dood.

SLACHTOFFERS VAN DE OORLOG (SVO):

  • Gedood-overig oorlogsgeweld: De door bombardementen of beschietingen omgekomen burgers. Dus non-combattanten die als collateral damage werden geraakt en dus niet het daadwerkelijke doel waren.

BEIDE (OS en SVO):

  • Gedood-onderduik of overige onbekende categorie: Aan een natuurlijk dood gestorven burgers die in de onderduik verscholen zaten. Of een aantal oorlogsslachtoffers die niet meer terug te vinden zijn maar wel geregistreerd staan als oorlogsslachtoffers.
  • De Onbekende Bezuidenhouter: Symbolisch. Eén slachtoffer. Voor alle niet teruggevonden personen, die administratief vermist zijn of letterlijk compleet vernietigd.

GESCHRAPTE SLACHTOFFERS:

  • Duitsers die deel uitmaakten van de bezettende legers of instituties.
  • Landverraders (dus in Duitse dienst als burger (SD) of militair (SS), of collaborerend niet in betaalde dienst (verraders en/of NSSK/Org Todt/NSB-lid vanaf de capitulatie. Verraad door verzetsstrijders die gemarteld werden tellen natuurlijk wel mee).
  • Rijksduitsers (niet zijnde statenloze gevluchte Joden).
  • Door Duitse politie neergeschoten landgenoten zoals verkrachters en moordenaars (dus niet zijnde sprokkelaars en ‘plunderaars’).

Naast een totaallijst van het aantal doden zijn de slachtoffers per categorie weergegeven. Buiten de nabestaanden zullen de namen andere bezoekers waarschijnlijk niets zeggen. De huidige bewoners in de wijk zullen eerder op het adres zoeken en daarom is de locatie in de eerste kolom gezet. Via de zoekmachine kan men gegevens zoeken. Als men op de naam van een slachtoffer klikt komt men uit bij de herdenkingspagina op de website van de OGS. Dit is expres gedaan aangezien nabestaanden of belangstellenden sneller daar terecht komen dan op deze site. De onderzoeker heeft alle gevonden gegevens op die herdenkingspagina’s geplaatst.

De inhoud van de website is met de grootst mogelijke zorg samengesteld maar kan altijd fouten bevatten. Ook wordt getracht om alles zo compleet mogelijk te maken. Geeft u nog gegevens of andere feedback kunt u dat via het contactformulier aan vereniging 18 juni mailen. Bij voorbaat dank.

Alle onderzoeksresultaten zijn doorgegeven aan de betrokken instanties hetgeen niet wil zeggen dat deze ook actie hebben ondernomen.

Eind 2018 is begonnen met het onderzoek naar de gesneuvelde en op andere door oorlog en vervolging omgekomen Bezuidenhouters. De initiatiefnemer stelde vast dat deze hele geschiedenis vergeten was en niet bekend. Besloten werd de geschiedenis te ontsluiten en vast te leggen. Deze website is een particulier initiatief en geen enkele (overheids)instantie heeft hulp geboden of actief meegewerkt aan het onderzoek. De gegevens zijn voor iedereen te gebruiken.

Sinds 29 oktober 2021 heeft de Koninklijke Bibliotheek deze website gearchiveerd. De geschiedenis van vandaag wordt vooral online geschreven. Daarom archiveert de KB sinds 2007 de belangrijkste websites van Nederland. Zo voorkomen we dat de onderzoekers van de toekomst te maken krijgen met een digitaal gat in ons geheugen.

Sinds 06 oktober 2025 is Bordenmax.nl officieel sponsor van Vereniging 18 juni. Onze Dodenplaquettes worden al jaren door Bordenmax.nl geproduceerd en Vereniging 18 juni dankt Bordenmax.nl voor deze diepere samenwerking! Wilt u ook borden van betaalbare en goede kwaliteit? Ga naar: www.bordenmax.nl

Dodenboek Bezuidenhout in de media

Geraadpleegde literatuur

Boom, B. van der (1995). Den Haag in de Tweede Wereldoorlog. Den Haag, Nederland: Seapress.
Centraal Bureau voor Genealogie (2010). Rampspoed & tegenslag. Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie 2010. Den Haag, Nederland.
Harthoorn, R. (2011). Vuile oorlog in Den Haag. Bestrijding van het communistisch verzet tijdens de Duitse bezetting. Utrecht, Nederland: Uitgeverij van Gruting.
Heuvel, C.C. van den en Tensen, W.J.C. (1985). Gedenkboek Verzetsherdenkingskruis. Alphen aan de Rijn, Nederland: Samson Uitgeverij.
Kooistra, J. (2007). Laatste Bericht. Leeuwarden, Nederland: PENN Communicatie.
Kreemers, B. (2020). Ze leven niet meer, maar bestaan wel. De familie Hamme. Nederland: Ipskamp Printing.
Kruijssen, A. van (2018). Scheveningen 1940-1945, De slachtoffers en hun wereld. Den Haag, Nederland: Stichting Nooit Meer.
Leeuw, J. de (2012). Nederlandse gesneuvelden in de meidagen 1940. Soesterberg, Nederland: ASPEKT.
Leeuwen, E. van (2012). De fatale weg, verzamelde geschriften. Zutphen, Nederland: Uitgeverij Verbum.
Ligtenberg, L. (2017). Mij krijgen ze niet levend. De zelfmoorden van mei 1940. Amsterdam, Nederland: Uitgeverij Balans.
Müller, E. (2016). 1940-2016, Het Bronzen Kruis. Voor moedige en beleidvolle daden. Ridderkerk, Nederland: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen.
Müller, E. (2016). 1941-2016, Het Kruis van Verdienste. Voor moedig en beleidvol optreden. Ridderkerk, Nederland: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen.
Müller, E. (2016). 1941-2016, Het Vliegerkruis. Voor initiatief, moed en volharding. Ridderkerk, Nederland: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen.
Müller, E. (2016). 1944-2016, De Bronzen Leeuw. Voor moedig en beleidvol optreden. Ridderkerk, Nederland: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen.
Rijpkema, R. en Cuperus, J. (2015). 1815-2015, Militaire Willems-Orde. 200 jaar moed, beleid en trouw. Ridderkerk, Nederland: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen.
Schulten, C en Smits F. (1980). Grenadiers en Jagers in Nederland. Den Haag, Nederland: Staatsuitgeverij.
Schulten, J. (1998). De geschiedenis van de Ordedienst. Den Haag, Nederland: Sdu Uitgevers.
Uitgave van het Algemeen Hoofdkwartier Ordedienst in afwikkeling (1950). IN MEMORIAM, 314 Verzetslieden van den O.D. (2e druk). Leiden, Nederland.
Uitgave Stichting Herinnering LO-LKP (1979). Gedenkboek van het Verzet LO en KP. Het Grote Gebod. Kampen, Nederland: Uitgeversmaatschappij J.H. Kok.
Weber, E.P. Gedenkboek van het Oranjehotel. Soesterberg, Nederland: Uitgeverij Aspekt.

Geraadpleegde archieven, internetpagina’s en lijsten

Databank dapperheidsonderscheidingen
De Nederlandse Krijgsmacht
De Slag om de Grebbeberg
Delpher
Doodenboeken Oranjehotel
Dwangarbeiders Apeldoorn
Haags Gemeentearchief
Japanse krijgsgevangenkampen
Joods Monument
Ministerie van Defensie, archief Rijswijk
Nationaal Monument Kamp Vught
Oorlog in mijn buurt
Oorlogsgravenstichting
Open Archieven
Seniorennet
Stichting WO2 Sporen
Transportlijsten Westerbork-Sobibor
Troepenoverzicht 1945-1950
Vliegveld Ockenburg
Werkgroep Den Haag in de Tweede Wereldoorlog
Zuidfront Holland
Ererol der in de jaren 1940-1953 gevallen Grenadiers en Jagers
Lijst van gevallenen 1940-1945 Tweede Wereldoorlog
Lijst van gevallenen Koninklijke Marechaussee en politietroepen 1940-1945
Lijst van gevallenen 1945-1950 Nederlands-Indië
Lijst van gevallenen 1951-1953 Korea verliezen Nederlands Detachement Verenigde Naties
Ministerie van Oorlog, Verbaalarchief (gewoon en geheim)